Vestia

In 2012 kwam Vestia, een van de grootste woningcorporaties van Nederland, in de problemen als gevolg van de rentederivaten. Met o.a. 700 miljoen steun van andere corporaties kon Vestia overeind blijven. In 2020 werd duidelijk dat Vestia weer steun nodig heeft. Een adviescommissie van de koepel voor Woningcorporaties Aedes heeft samen met Vestia een oplossing bedacht. Namens Portaal zit bestuur Sander Heinsman in de adviescommissie.

Sander, welke oplossing heeft de adviescommissie bedacht?

In de eerste plaats is het belangrijk om te melden dat de huurders van Vestia de dupe zijn (of worden) van de aanhoudende financiële problemen bij Vestia. Er is al een aantal jaar onvoldoende geld om te investeren en alleen de hoogstnoodzakelijke reparaties aan de woningen kunnen worden uitgevoerd. En dat raakt dan zo’n 80.000 huurders met name in de regio’s Rotterdam en Den Haag waar de uitdagingen op de woningmarkt toch al het grootst zijn. Om te zorgen dat Vestia meer financiële armslag krijgt, hebben we voorgesteld dat andere corporaties, op vrijwillige basis, dure leningen van Vestia overnemen in ruil voor hun eigen, goedkopere leningen. Vestia betaalt 4,2% rente over zijn leningen, terwijl de meeste corporaties nu leningen afsluiten rond de0,5%.

Dat gaat de andere corporaties dus veel geld kosten?

Sander: Ja en nee. Voor Portaal betekent het dat we over een periode van 40 jaar ongeveer 25 miljoen extra kosten hebben. Dat is natuurlijk heel veel geld. Ook al betalen we dit gespreid over 40 jaar. De andere kant van de medaille is dat als we niet ingrijpen de rekening van een eventuele sanering van Vestia ook bij de corporaties terecht komt. Daarnaast speelt dat het risico van Vestia zo zwaar doorweegt dat het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) haar risicokapitaal zal moeten verhogen. Ook dit zou dan bij de corporaties vandaan moeten komen. Eigenlijk is het een investering om te voorkomen dat de schulden en daarmee de rekening later nog groter zijn. We kunnen nu simpelweg niet niks doen.

Behalve financiële ondersteuning gaat jullie plan ook uit van een andere organisatie van Vestia?

Sander: Dat klopt. Het idee is om Vestia in drieën te splitsen. Per regio (Rotterdam, Den Haag, Delft-Zoetermeer) komt er een aparte woningcorporatie. Zo willen we het risico verkleinen. Als een van de drie in de problemen komt, heeft dat minder consequenties dan wanneer het grote Vestia in de problemen komt. Dit is een punt dat vooral voor het WSW heel belangrijk was.

Hoe zit het met de bereidheid van de andere corporaties om Vestia te steunen?

Sander: Uitgangspunt is dat de andere corporaties vrijwillig meedoen. We willen niemand onder druk zetten. Daarom ben ik er erg blij mee dat nu al 88% van de corporaties solidair is en heeft toegezegd mee te willen doen om de relatief duurdere leningen van Vestia over te nemen.  Ook het ministerie van Binnenlandse Zaken, de Woonbond en toezichthouders Aw en WSW hebben al steun uitgesproken voor dit plan. Hiermee krijgt Vestia de financiële ruimte om haar woningen beter te onthouden en ook geld te investeren in verduurzaming. En dat is natuurlijk allemaal in het belang van de huurders. Die kunnen en mogen we niet met de ellende laten zitten.

We bevroegen Sander Heinsman ook over de huurbevriezing

Begin februari was een ruime meerderheid van de Tweede Kamer voor een motie van SP, GroenLinks en de PvdA om de huren van sociale woningen dit jaar te bevriezen.

Dat is goed nieuws voor de huurders van sociale woningen?

Sander: Eigenlijk is de huurbevriezing vanwege corona voor 80% van de huurders van sociale woningen niet relevant, omdat ze geen inkomen uit werk hebben, maar bijvoorbeeld AOW of een uitkering ontvangen. En die inkomens worden gecorrigeerd voor inflatie. Voor veel huurders betekent dit kortweg dat ze minder huur betalen, maar ook minder huursubsidie krijgen. Het geld komt dus grotendeels terecht in de zakken van de overheid. Zoals ook blijkt uit het recent gepubliceerde Nibud rapport, is het juist de groep minima waarvoor de huren echt te hoog zijn. Dit gaat om ongeveer 20% van de huurders van Portaal. Vanuit Portaal zouden we liever zien dat we deze groep een lagere huur laten betalen en de groep die volgens ditzelfde rapport iets meer ruimte heeft iets meer laten betalen. De motie is natuurlijk sympathiek, maar in de praktijk pakt het niet goed uit. Wij gaan liever aan de slag met maatwerkoplossingen voor onze huurders.

Kennen jullie veel problemen met huurders die als gevolg van de Corona pandemie de huur niet kunnen opbrengen?
Sander: De afgelopen jaren hebben we bij voorgenomen huurverhogingen huurders altijd opgeroepen zich te melden als ze in de problemen zouden komen. Ook tijdens corona hebben we aandacht voor gehad voor huurders die een inkomen zagen wegvallen. Dat is beperkt voorgekomen. In die paar gevallen dat het wel gebeurde, hebben we de huurder altijd een oplossing kunnen bieden.

Wat voor problemen kan het de corporaties opleveren?

Sander: Nog niet helemaal duidelijk is of die huurbevriezing ten koste gaat van ons investeringsvermogen. Inmiddels is toegezegd dat we gecompenseerd worden via de verhuurdersheffing. Het gevaar bestaat dat dit ook onvoldoende gebeurt en dat de huurder van morgen de rekening betaalt voor deze maatregel die alleen ten goede komt aan de huurder van vandaag. Je kunt je afvragen hoe solidair dat is.